Otto Frank leest Annes dagboek
In een brief aan zijn moeder noemt Otto Frank het dagboek voor het eerst op 22 augustus 1945: 'Miep heeft bij toeval een album kunnen redden en het dagboek van Anne. Ik had niet de kracht het te lezen.' Een maand later is Otto wel in Annes dagboek begonnen. Aan zijn moeder schrijft hij: 'Ik kan Annes dagboek niet wegleggen. Het is zo ongelooflijk spannend! Het dagboek geef ik nooit uit handen, want er staan veel dingen in die niemand anders mag lezen. Maar ik zal een uittreksel maken'.
Beste vriendin
Anne kan in haar dagboek alles kwijt
Meer
Dagboek wordt uitgegeven
In Anne's dagboek leest Otto dat zij het plan had opgevat om na de oorlog een boek uit te geven over haar tijd in het achterhuis
Meer
Strijden voor verzoening
Na de oorlog zet Otto Frank zich in voor mensenrechten en respect.
Meer
Otto Frank
Kom meer te weten over Otto Frank
Meer
'Diepe gedachten en gevoelens'
Eind jaren zestig herinnert Otto Frank zich wat er door hem heen ging toen hij het dagboek voor de eerste keer las: 'Ik begon langzaam te lezen, een paar bladzijden per dag, meer was niet mogelijk. Ik werd overspoeld door pijnlijke herinneringen. Voor mij was het een openbaring. Er verscheen een heel andere Anne voor me dan de dochter die ik had verloren. Zulke diepe gedachten en gevoelens, daar had ik geen idee van.'
'Zoveel kracht uit haar geloof'
'Dat Anne zich zo intens verdiept had in het probleem en de betekenis van het joodse lijden door de eeuwen heen, dat ze zoveel kracht had geput uit haar geloof in God, dat was een verrassing voor me. Ik herinnerde mij dat Anne nooit bijzonder geïnteresseerd was als wij joodse feestdagen vierden of als Fritz Pfeffer op vrijdag het avondgebed sprak. Zij stond er dan stilletjes bij. Ik geloof dat de religieuze vormen van het jodendom voor haar weinig betekenden, in tegenstelling tot de ethiek.'
'Belangstelling voor de natuur'
'Hoe had ik kunnen weten, hoeveel het voor haar betekende om een stukje blauwe lucht te zien, vliegende meeuwen te observeren, hoe belangrijk de kastanjeboom voor haar was, terwijl ze nooit blijk had gegeven van belangstelling voor de natuur. Maar zij verlangde ernaar, toen zij zich als een vogel in een kooi voelde. Alleen al de gedachte aan de vrije natuur gaf haar troost. Maar zij had al die gevoelens voor zichzelf gehouden.'
De kastanjeboom
Vanaf de zolder kon Anne deze kastanjeboom zien.
Spijt
'Ik werd soms verdrietig als ik las hoe hardvochtig Anne schreef over haar moeder. In haar woede over een of ander conflict liet ze haar gevoelens de vrije loop. Het deed pijn om te lezen hoe vaak Anne de visie van haar moeder verkeerd beoordeelde. Maar het was een opluchting in latere passages te lezen dat Anne inzag dat het soms haar schuld was dat ze vaak niet met haar moeder overweg kon. Ze had zelfs spijt van wat ze geschreven had.'
Zelfkritiek
'Natuurlijk wisten wij allemaal dat Anne een dagboek bijhield. Soms las ze ons humoristische episodes en verhalen voor. Ze vroeg zelfs meerdere keren aan Johannes Kleiman of hij niet een verhaal naar een tijdschrift zou kunnen sturen. Zo graag wilde zij iets publiceren. Nooit las zij ons iets voor wat over haarzelf ging. En dus hebben we nooit geweten hoe intens haar persoonlijkheid zich ontwikkelde en ze had de meeste zelfkritiek van ons allemaal.'